Nhiều người sau khi nghỉ hưu vẫn tiếp tục đi làm để có thêm thu nhập hoặc tận dụng kinh nghiệm chuyên môn. Tuy nhiên, không ít người băn khoăn liệu đang hưởng lương hưu mà làm thêm có phải tiếp tục đóng BHXH hay không. Bài viết dưới đây sẽ cập nhật quy định mới nhất về trường hợp người đang nhận lương hưu đi làm và nghĩa vụ tham gia BHXH theo quy định hiện hành.
Người đang nhận lương hưu đi làm thêm có phải đóng BHXH không?
Theo quy định tại Điểm a, Khoản 7, Điều 2, Luật BHXH 2024, người đang hưởng lương hưu không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Điều này có nghĩa là, khi một người đã nghỉ hưu và đang nhận lương hưu hằng tháng tiếp tục ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp hoặc tổ chức khác, cả người lao động và người sử dụng lao động đều không phải đóng BHXH bắt buộc cho khoảng thời gian làm việc thêm này.
Các khoản bảo hiểm không phải đóng bao gồm:
- Quỹ hưu trí và tử tuất
- Quỹ ốm đau, thai sản
- Quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
Ngoài BHXH, người lao động đang hưởng lương hưu cũng không thuộc đối tượng phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định hiện hành. Đồng thời, họ vẫn tiếp tục sử dụng thẻ BHYT được cấp theo chế độ hưu trí mà không cần tham gia BHYT tại nơi làm việc mới.
Quy định này được xây dựng nhằm tránh việc người lao động đã hưởng chế độ hưu trí vẫn phải tiếp tục đóng BHXH bắt buộc dù không còn phát sinh thêm quyền lợi hưu trí tương ứng. Đồng thời, cơ chế này cũng tạo điều kiện để người lao động cao tuổi có thể tiếp tục làm việc, tăng thu nhập mà không bị giảm lương do phải trích đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc như người lao động thông thường.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn có nhu cầu sử dụng lao động đã nghỉ hưu, đặc biệt ở các vị trí cần kinh nghiệm chuyên môn, kỹ năng quản lý hoặc tư vấn nghiệp vụ. Vì vậy, việc nắm rõ quy định về BHXH đối với nhóm lao động này sẽ giúp doanh nghiệp tránh sai sót trong quá trình ký kết hợp đồng và kê khai lao động.
Người hưởng lương hưu đi làm thêm được hưởng quyền lợi gì?
Mặc dù không phải tham gia BHXH bắt buộc, nhưng người lao động đang hưởng lương hưu vẫn được pháp luật bảo đảm quyền lợi tài chính tương ứng với các khoản bảo hiểm này.
Cụ thể, theo Khoản 3, Điều 168, Bộ luật Lao động 2019, đối với người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHYT và BHTN, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền tương đương với mức đóng các loại bảo hiểm theo quy định.
Nói cách khác, thay vì doanh nghiệp trích nộp tiền vào quỹ BHXH, BHYT, BHTN, khoản tiền tương ứng sẽ được trả trực tiếp cho người lao động và tính vào thu nhập hằng tháng.
Đây được xem là một lợi ích đáng chú ý đối với người lao động đã nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục làm việc. Bởi trên thực tế, thu nhập thực nhận có thể cao hơn so với người lao động thông thường do không bị khấu trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc.
Bên cạnh đó, người lao động đang hưởng lương hưu khi đi làm thêm còn được hưởng đồng thời nhiều quyền lợi khác như:
- Vẫn nhận lương hưu hằng tháng
Việc ký hợp đồng lao động mới không làm ảnh hưởng đến chế độ hưu trí đang hưởng. Người lao động vẫn được cơ quan BHXH chi trả lương hưu đầy đủ theo quy định.
- Được hưởng tiền lương và quyền lợi theo hợp đồng lao động
Dù đã nghỉ hưu, khi ký hợp đồng lao động mới, người lao động vẫn được trả lương, phụ cấp, thưởng và các chế độ khác theo thỏa thuận với doanh nghiệp giống như các lao động khác. Mức lương, thời gian làm việc, chế độ nghỉ ngơi hay quyền lợi bổ sung sẽ do hai bên tự thỏa thuận và ghi nhận trong hợp đồng lao động.
- Tiếp tục sử dụng thẻ BHYT hưu trí
Người đang hưởng lương hưu vẫn được cơ quan BHXH cấp thẻ BHYT theo chế độ hưu trí. Vì vậy, họ không phải đóng BHYT tại nơi làm việc mới nhưng vẫn được bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh theo quy định.
- Có thể thỏa thuận thời gian làm việc phù hợp sức khỏe
Người lao động cao tuổi có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động về việc rút ngắn thời giờ làm việc hoặc làm việc không trọn thời gian để phù hợp với tình trạng sức khỏe. Đây là quy định quan trọng nhằm bảo đảm điều kiện làm việc phù hợp cho lao động cao tuổi, đồng thời giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc bố trí nhân sự.
Một số lưu ý khi sử dụng lao động đang hưởng lương hưu
Việc sử dụng người lao động đã nghỉ hưu hiện nay khá phổ biến, đặc biệt trong các lĩnh vực cần chuyên môn hoặc kinh nghiệm lâu năm. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng cần lưu ý một số quy định pháp luật liên quan đến lao động cao tuổi để bảo đảm đúng quy định và hạn chế rủi ro.
Trước hết, người sử dụng lao động cần xác định rõ người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu và đang nhận lương hưu hằng tháng để áp dụng đúng chế độ về BHXH, BHYT và BHTN.
Trong trường hợp kê khai hoặc đóng bảo hiểm không đúng quy định, doanh nghiệp có thể phát sinh thủ tục điều chỉnh hoặc hoàn trả hồ sơ với cơ quan BHXH.
Ngoài ra, pháp luật lao động cũng quy định người sử dụng lao động không được bố trí lao động cao tuổi làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc công việc có yếu tố ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Chỉ trong trường hợp bảo đảm đầy đủ điều kiện làm việc an toàn theo quy định thì doanh nghiệp mới được sử dụng lao động cao tuổi ở các vị trí đặc thù này.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên ưu tiên sắp xếp công việc phù hợp với thể trạng, sức khỏe và thời gian làm việc linh hoạt cho người lao động đã nghỉ hưu. Điều này không chỉ giúp bảo đảm hiệu quả công việc mà còn góp phần hạn chế rủi ro về an toàn lao động trong quá trình làm việc.
Có thể thấy, theo quy định hiện hành, người đang hưởng lương hưu khi đi làm thêm không phải tham gia BHXH bắt buộc. Thay vào đó, người lao động sẽ được doanh nghiệp chi trả thêm khoản tiền tương đương mức đóng BHXH, BHYT, BHTN cùng với tiền lương hằng tháng. Đồng thời, người lao động vẫn được hưởng đầy đủ lương hưu, quyền lợi BHYT và các chế độ theo hợp đồng lao động mới. Việc nắm rõ quy định này sẽ giúp cả người lao động và doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật, đồng thời đảm bảo tốt hơn quyền lợi của các bên trong quá trình làm việc.
Xem bài viết cùng chủ đề.
